4 Toekomstparagraaf 

De investeringsbegroting van Frisius MC richt zich op het borgen van continuïteit, duurzaamheid en innovatie binnen de organisatie. Een omvangrijke investering betreft de nieuwbouw van de acute as in Leeuwarden. Dit betreft de nieuwbouw van de OK, de IC en het centrum voor dagbehandeling. Gedurende 2025 zijn de contouren voor de nieuwbouw zichtbaar geworden en per 31 december 2025 zijn er € 58,7 miljoen aan kosten gemaakt die verantwoord zijn onder het onderhanden werk in de materiele vaste activa. Na de technische oplevering van de nieuwbouw in 2027 volgen de voorbereidingen gericht op de inhuizing en ingebruikname begin 2028. Voor 2027 en 2028 is een bedrag van €115,9 miljoen geprognosticeerd voor de nieuwbouw, waaronder ook de inventaris, verduurzaming en de verbindingen met de bestaande bouw. 

De nieuwbouw is cruciaal om blijvend in de vraag naar zorg te voorzien en tegelijkertijd de kwaliteit van de zorg te verbeteren. Daarnaast wordt er geïnvesteerd in gebouwen en installaties volgens het meerjarenonderhoudsplan en wordt (medische) inventaris vervangen zodat verouderde apparatuur en faciliteiten tijdig worden vernieuwd. Dit is van essentieel belang voor het waarborgen van de continuïteit van onze zorgverlening en het in stand houden van de infrastructuur die nodig is voor een veilige en efficiënte werking van onze faciliteiten. Op locatie Heerenveen vinden verbouwingen plaats om continu zorg te kunnen (blijven) faciliteren. Het vervallen van scenario Joure heeft invloed op de scope van het noodzakelijk groot onderhoud (NGO)-programma, dat oorspronkelijk was gericht op de periode 2024–2027. Door de herijking verbreden we onze blik naar andere afdelingen. Dat betekent niet dat we daar direct gaan verbouwen, maar we nemen deze onderdelen mee in het langetermijnhuisvestingsplan (LTHP). Daarbij houden we scherp rekening met de beschikbare ruimte en capaciteit. De oorspronkelijke plannen blijven overeind met duurzaamheid als belangrijk uitgangspunt.

Het beschikbaar hebben en houden van voldoende financiële middelen vraagt financieel om meerjarige stabiele uitkomsten ten aanzien van onder andere EBITDA en rendement. Ook stabiliteit in bestuur en management, gedragenheid van de strategie door management én medische staf, en commitment van zorgverzekeraars ten aanzien van de te voeren strategie dragen hieraan bij. In het ondernemingsplan is de strategie van fusieorganisatie Frisius MC uitgewerkt en ook de stappen die de komende transitieperiode gezet moeten worden om de ziekenhuizen te integreren. Dit betreft de integratie van de primaire processen en de ondersteunende diensten. De integratie van de medisch ondersteunende diensten en de medische staf zal parallel aan het primaire proces plaatsvinden. Voor externe financiers zijn onder meer deze variabelen van belang geweest om zich voor de lange(re) termijn en tegen gunstige financieringsvoorwaarden te verbinden aan Frisius MC. Voor de continuïteit van bedrijfsvoering en het uit kunnen voeren van investeringen is het van belang dat voldoende liquide middelen beschikbaar zijn. Aan de hand van het meerjarenprognosemodel en de liquiditeitsbegroting, is de financieringsbehoefte bepaald. Om de investeringen in de nieuwbouw op locatie Leeuwarden uit te kunnen voeren is financiering verkregen. Dit betreft een door het Wfz geborgde lening waaruit in 2026 weer trekkingen zullen worden gedaan. In 2025 is €34,5 miljoen getrokken aan leningen. Voor 2026 en 2027 zal €75,5 miljoen worden getrokken aan leningen om de nieuwbouw te kunnen financieren.

De huidige arbeidsmarktkrapte en gewijzigde verhoudingen op de arbeidsmarkt zetten druk op de uitvoerbaarheid van zorgprocessen en de mate waarin aan de aanwezige zorgvraag kan worden voldaan. Het uitsluitend richten op voldoende instroom van nieuwe medewerkers volstaat niet meer. Ook het binden en boeien van aanwezige medewerkers is van belang. Maar ook het op elkaar afstemmen van voor zorg benodigde en beschikbare capaciteit speelt een steeds belangrijker rol. Om dit proces goed en gestructureerd te laten verlopen werken capaciteitsmanagement, teammanagers zorgproces, de Frisius MC Academie, HR en Business control nauw met elkaar samen. Het verzuimmanagement en de strategische personeelsplanning staan prominent op de agenda van het MT en de raad van bestuur. Het begrote aantal fte voor 2026 ligt 1% lager dan het gemiddeld aantal fte over 2025. In dit begrote aantal fte van 2026 zit enerzijds een daling vanwege bezuinigingen en anderzijds een stijging door het invullen van centraal begrote fte's. Frisius MC toont een positieve verzuimprestatie met een gemiddeld ziekteverzuimpercentage van 5,5% over 2025, wat 0,76 procentpunt onder het branchegemiddelde van 6,26% ligt (bron: Vernet). Deze prestatie ten opzichte van de sector is bijzonder waardevol in de huidige arbeidsmarkt waar zorgorganisaties kampen met personeelstekorten en hoge werkdruk.

Als topklinisch ziekenhuis met een sterk regionale functie zet Frisius MC - gegeven de toenemende zorgvraag en demografische ontwikkelingen - in op een gepaste groei van hoog complexe zorg. Dit om aan de toekomstige zorgvraag van patiënten uit Noord-Nederland en met name Friesland te kunnen blijven voldoen. Hierbij past het in nauw overleg en in nauwe samenwerking afbuigen van laagcomplexe zorg naar andere algemene ziekenhuizen respectievelijk de eerste lijn. Per saldo zal er in de toekomst enige ruimte moeten zijn voor genoemde groei van hoogcomplexe zorg bij Frisius MC. Daarbij heeft Frisius MC al succesvol ingezet op doelmatigheidsprojecten en draagt daarmee ook bij aan de gezonde balans tussen ‘zorg en zakelijkheid’, zoals die ook beoogd wordt in het Integraal Zorgakkoord (IZA). Ook sluit Frisius MC aan bij de doelstellingen van het initiatief ‘De Juiste Zorg Op de Juiste Plek’ en de specifieke invulling daarvan in de ziekenhuizen.

De door de zorgverzekeraars uitgeoefende druk op prijs en volume, de stijgende kosten van personeel en materialen, de geplande investeringen en daarmee op termijn hogere afschrijvingskosten zorgen voor financiële uitdagingen de komende jaren. Eveneens speelt in 2026 de implementatie van Epic Plus (livegang in Q4) die naar verwachting tijdelijk druk op de productie zal leggen. De grootste impact wordt verwacht in Heerenveen, vanwege de omvang van de transitie vanuit Hix naar Epic Plus. Deze ontwikkelingen vragen om blijvende scherpte en optimalisatie van de bedrijfsvoering. Tegen deze achtergrond blijft het noodzakelijk de EBITDA structureel te versterken, om de stijgende kapitaallasten op te vangen en het rendement op een verantwoord niveau te behouden.

Ook de veranderende zorgvraag vraagt voortdurend om aanpassingen aan gewijzigde omstandigheden. Frisius MC werkt als fusieorganisatie aan een verdere optimalisatie van de inrichting van haar primaire en ondersteunde processen, de integratie van het EPD en het ERP zijn daar onderdelen van. Het verder effectueren van de fusie zorgt komend jaar enerzijds voor kosten om de transitie mogelijk te maken en anderzijds leidt dit voor de toekomst tot kostenbesparingen en fusievoordelen. 

In de begroting van 2026 en in het meerjarenprognosemodel is rekening gehouden met deze ontwikkelingen. Voor 2026 wordt een positief resultaat van €4,2 miljoen begroot en een EBITDA van €47 miljoen. Door bestuur en management wordt de voortgang hierin bewaakt en waar nodig worden maatregelen getroffen die eraan bijdragen dat een sterke financiële positie gegarandeerd blijft.