Inleiding
Als topklinisch ziekenhuis van Friesland en omstreken heeft Frisius MC een maatschappelijke verantwoordelijkheid om zich in te zetten voor sociale duurzaamheid en het welzijn van de mens. In het bijzonder voor de inwoners van de primaire en secundaire verzorgingsgebieden. Frisius MC is bovendien met ruim 5.000 medewerkers één van de grootste werkgevers van de regio. Frisius MC biedt een gezonde en veilige (werk)omgeving voor onze medewerkers, patiënten en bezoekers. Er wordt veel waarde gehecht aan het welzijn van de mens onder andere als onderdeel van de strategische pijlers ‘passende zorg voor elke patiënt’ en ‘aantrekkelijk werkgeverschap’.
Voor de sociale thema’s wordt verder ingegaan op de impact van Frisius MC op onze patiënten en bezoekers, en op de impact voor onze medewerkers. Specifiek wordt aandacht besteed aan de volgende onderwerpen:
Patiënten en bezoekers
- Kwaliteit en veiligheid
- Toegankelijkheid in Frisius MC
- Privacy
Medewerkers
- Veiligheid en gezondheid
- Baanzekerheid
- Opleiden en ontwikkelen
6.1 Patiënten en bezoekers
Binnen de context van Frisius MC worden consumenten en eindgebruikers gedefinieerd als patiënten die gebruikmaken van onze zorgdiensten inclusief diagnostiek, behandeling, nazorg en digitale patiëntportalen. Maar ook bezoekers van het ziekenhuis vallen er onder. Frisius MC biedt de best mogelijke zorg voor iedere individuele patiënt. Deze rapportage omvat alle patiënten die materieel kunnen worden beïnvloed door onze dienstverlening.
Impact, risico en kansen
Door de kernactiviteiten van Frisius MC is per definitie sprake van een positieve impact op de sociale thema’s. Dit omdat het ziekenhuis beoogt de gezondheid van patiënten te bevorderen door kwalitatief hoogwaardige zorg te leveren en een gezonde leefstijl te adviseren. Het belangrijkste doel is het bevorderen en leveren van een breed en samenhangend aanbod van (topklinische) medisch specialistische zorg.
Echter kan onbedoelde schade optreden aan de gezondheid van patiënten als gevolg van producten en/of diensten van het ziekenhuis die van onvoldoende kwaliteit zijn; of als negatieve gevolgen zich voordoen voor patiënten of bezoekers door een onveilige (ziekenhuis)omgeving. De impact die Frisius MC maakt, de risico’s die inherent zijn aan de bedrijfsvoering en de kansen die er liggen om de (positieve) impact te vergroten op patiënten en bezoekers zijn onder verdeeld in drie onderwerpen: veiligheid & gezondheid, de toegankelijkheid tot de producten en diensten en privacy.
De toegankelijkheid van kwalitatief goede zorg voor iedere patiënt is van groot belang. Er liggen kansen om de kwaliteit maar ook de toegankelijkheid van de zorg te verbeteren door regionale samenwerking met de zorgpartners/ketenpartners waarbij 'zorg dichtbij als het kan' het uitgangspunt is, en de kwaliteit van (complexe) zorg geborgd blijft.
Een belangrijk risico op negatieve impact is dat zorg niet (tijdig) beschikbaar is. Dit komt bijvoorbeeld door wachttijden voor, of het risico van het niet beschikbaar hebben van de spoedeisende hulp. Maar ook door wachtlijsten voor electieve zorg, bijvoorbeeld door onvoldoende capaciteit. Een ander element in het niet toegankelijk zijn van zorg is de betaalbaarheid van de zorg. Er is sprake van negatieve impact in het geval ziekenhuizen onnodig negatief bijdragen aan de oplopende zorgkosten door het leveren van niet passende zorg. Het leveren van inefficiënte en/of ineffectieve zorg draagt er potentieel aan bij dat de zorg voor een gedeelte van de samenleving onbetaalbaar wordt.
Begrijpelijke, betrouwbare en toegankelijke informatie met betrekking tot producten en diensten is essentieel voor patiënten en zorgverleners. Een ‘inbreuk’ in informatieveiligheid kan grote negatieve impact hebben, voor de betrokkenen en voor Frisius MC. Als (vertrouwelijke) gegevens onbedoeld openbaar zijn gemaakt of toegankelijk zijn voor onbevoegden, als gegevens niet betrouwbaar zijn of niet beschikbaar op het moment dat dit nodig is ontstaat potentieel reputatie- of financiële schade door eventuele juridische procedures, boetes of schadeclaims. In het ergste geval kan de impact leiden tot het niet kunnen continueren van zorg.
Strategie
Frisius MC heeft voor de jaren 2025 en 2026 vier strategische thema’s benoemd, zoals omschreven onder 2.1. Alle strategische thema’s zijn direct of indirect te linken aan onze patiënten. Het bevorderen en leveren van passende (topklinische) medisch specialistische zorg is een belangrijke strategische pijler en onderdeel van het landelijke IZA. Passende zorg voor elke patiënt draagt bij aan het borgen van de kwaliteit van complexe behandelingen door complexe zorg te concentreren, en sluit daarmee aan bij het materiële thema veiligheid en gezondheid van patiënt. Aan de andere kant draagt spreiding van zorg bij aan de toegankelijkheid van zorg voor patiënten, door zorg dichtbij te leveren als het kan, in samenwerking met onze (zorg)partners in de regio. Een belangrijke randvoorwaarde voor het leveren van (topklinische) medisch specialistische zorg is het borgen van de informatiebeveiliging en privacy van de patiënt als onderdeel van de solide basis van Frisius MC.
Beleid
Frisius MC erkent dat beleid op de materiële thema’s essentieel is om onze maatschappelijke verantwoordelijkheid structureel in de organisatie te verankeren. Door deze thema’s beleidsmatig te borgen, kunnen wij risico’s en kansen systematisch monitoren en erop sturen. Het is de intentie van Frisius MC om de elementen van de materiële thema’s gedurende de transitieperiode (2025-2026) van Frisius MC verder te integreren, zodat onze duurzaamheidsdoelen, die in de volgende paragrafen nader worden toegelicht, aantoonbaar en toetsbaar worden geborgd. Per materieel onderwerp worden de belangrijkste uitgangspunten uit het beleid verder uiteengezet in de opvolgende hoofdstukken.
Governance
De raad van bestuur is eindverantwoordelijk voor de veiligheid en gezondheid van de patiënten en bezoekers en de toegankelijkheid van de zorg. De afdeling Kwaliteit en Infectiepreventie van Frisius MC ziet toe op de kwaliteit van de geleverde zorg. Informatieveiligheid, privacy en de klachtenafhandeling van patiënten en bezoekers vallen onder de verantwoordelijkheid van de afdeling Governance, Risk & Compliance.
Belangen en betrokkenheid patiënten
Frisius MC weegt het perspectief van de patiënten en hun naasten mee in het besluitvormingsproces en de activiteiten. Hieronder volgt een toelichting hoe belangen en de betrokkenheid van patiënten binnen Frisius MC vormgegeven wordt.
Op landelijk niveau vertegenwoordigt de Patiëntenfederatie Nederland belangen van (ziekenhuis)patiënten. De Patiëntenfederatie Nederland heeft meegewerkt met, en is onderdeel van het IZA. Frisius MC zelf heeft omvangrijke instrumenten geïmplementeerd voor de betrokkenheid van patiënten. Dit doet Frisius MC zoveel mogelijk met patiënten zelf en anders met hun naasten of bezoekers en/of inwoners. Betrokkenheid met patiënten is allereerst geborgd via onze visie op kwaliteit en verbeteren, en het instellen van formele en informele overlegstructuren met patiënten, wat is vastgelegd in beleidsdocumenten. Voorbeelden hiervan zijn een (wettelijk geregelde) cliëntenraad, focusgroepen en patiënttevredenheidsonderzoeken (onder andere via Enalyzer). Interactie met patiënten verloopt primair via de zorgprofessional en wordt opgevolgd binnen het team- en lijnmanagement van de betreffende afdeling. Aanvullend hebben het bestuur en toezichthouders structureel overleg met de cliëntenraad. Tot slot voeren sommige afdelingen patiëntonderzoeken uit (doorlopend of per thema).
Bij het behandelen van patiënten is samen beslissen een belangrijk uitgangspunt. Ook heeft het ziekenhuis processen en procedures gericht op bewustwording van het personeel over de veiligheid en gezondheid en gegevensbeveiliging. De wijze van gegevensuitwisseling en ‘informed consent’ (toestemmingsprocedure) door patiënten is vastgelegd en het melden van veiligheidsincidenten en het evalueren hiervan door zorgprofessionals kent een vastomlijnd proces. Patiënten, hun naasten en bezoekers wordt om feedback gevraagd via onder andere patiënttevredenheidsonderzoeken. Patiëntervaringen zijn per ziekenhuis publiek inzichtelijk via www.ziekenhuischeck.nl.
Het ziekenhuis heeft een Information Security Management Systeem (ISMS) om de informatieveiligheid te waarborgen. Periodiek toetst het ziekenhuis de uitvoering hiervan in de praktijk, zowel intern als extern.
Zoals hierboven beschreven, evalueert het ziekenhuis periodiek de effectiviteit van het patiëntperspectief en de interactie met patiënten. In toekomstig beleid zal specifiek aandacht worden besteed aan kwetsbare patiëntengroepen, zoals patiënten met een beperking en kinderen, zodat hun perspectieven beter worden meegenomen.
Klachten
Wanneer er sprake is van onbedoelde uitkomsten van de geleverde zorg of in geval van een klacht, heeft Frisius MC interne procedures. Voor patiënten heeft het ziekenhuis een klachtenregeling die openbaar toegankelijk is via de website. Daarnaast is Frisius MC aangesloten bij De Geschillencommissie Zorg en heeft de patiënt of naaste(n) de mogelijkheid een melding te doen bij de Inspectie Gezondheid en Jeugd (IGJ). Voor medewerkers heeft het ziekenhuis een procedure voor het melden van incidenten, zowel medisch als op het gebied van gegevens. Vertrouwelijkheid is een belangrijk element bij deze procedures, bovendien bestaan routes om anoniem te melden. Daarnaast is Frisius MC verzekerd voor schade als gevolg van medische aansprakelijkheid.
6.1.1 Kwaliteit en veiligheid
De veiligheid en gezondheid van onze patiënten en bezoekers is één van de meest materiële thema’s uit de materialiteitsanalyse. Onder veiligheid en gezondheid wordt door Frisius MC op basis van de geïdentificeerde impact de focus gelegd op de kwaliteit en veiligheid van de geleverde zorgproducten en diensten. Hieronder worden de belangrijkste uitgangspunten vanuit het beleid, de gehanteerde doelstellingen, de aanwezige actieplannen om aan de doelstellingen te voldoen en de belangrijkste meetpunten toegelicht.
Beleid
Het ziekenhuis heeft beleid in de vorm van een kwaliteitssysteem geïmplementeerd gericht op het waarborgen van de kwaliteit van zorg. Daarmee registreren we de positieve of negatieve effecten van producten en diensten op de patiënt, wat begint met wettelijke basis voor de kwaliteit van zorg en toelating van zorginstellingen (WTZa). Het kwaliteitssysteem is gericht op het continu leren en verbeteren van de zorg. Een externe partij (Qualicor) toetst op meerdere momenten in een vijfjaarlijkse cyclus het bestaan en de effectieve werking van het kwaliteitssysteem en de uitkomst hier van is een certificaat. Een aanvulling op dit beleid is om de verdiepende risicoanalyse rondom de impact of risico’s, welke door kwetsbare patiëntengroepen ervaren worden, te verifiëren en waar nodig aan te vullen.
Aandacht voor risicovolle momenten in de zorgketen, via een Prospectieve Risico Inventarisatie (en Evaluatie) maakt onlosmakelijk onderdeel uit van het Kwaliteits- en Veiligheidsmanagementsysteem. Dit kwaliteitssysteem is een belangrijk hulpmiddel van de afdeling Kwaliteit en Infectiepreventie. Het meet de kwaliteit van zorg, zorgt dat verbeteringen worden geïdentificeerd en doorgevoerd en ondersteunt zorgprofessionals hierbij om klachten, incidenten, calamiteiten, complicaties, infecties en sterfgevallen te evalueren. Landelijk wordt voor een drietal belangrijke kwaliteitsratio's (sterftecijfers, heropnames en lange opnames) de resultaten per ziekenhuis gepubliceerd. Deze zijn te vinden op www.ziekenhuischeck.nl.
Doelen, actieplannen en meetpunten
Frisius MC hanteert een aantal doelstellingen op gebied van veiligheid en gezondheid. Belangrijkste doelstelling is het beschermen van de gezondheid en veiligheid van patiënten en het minimaliseren van mogelijke negatieve gevolgen voor de patiëntveiligheid. Om het doel te bereiken wordt een aantal actieplannen uitgevoerd waarbij het behouden van de Qualicor accreditatie op niveau platina voor de komende jaren het belangrijkste doel is om aan te tonen dat het kwaliteitssysteem effectief werkt. Het uitvoeren van de verschillende elementen van het kwaliteitssysteem is het belangrijkste actieplan om de gezondheid en veiligheid van patiënten de beschermen. Enkele voorbeelden hiervan zijn:
- Voldoen aan verbeterdoelstellingen binnen zes maanden (indien van toepassing)
- Constant verbeteren cyclus, onder andere ingericht via periodieke rapportages vanuit de afdeling Kwaliteit en infectiepreventie
- Uitvoeren van interne en externe audits (accreditatieinstelling en inspectie)
In het geval van klachten wil het ziekenhuis iedere klacht behandelen volgens de gestelde regelgeving en richtlijnen. Klachtenprocedures en mechanismes worden periodiek getoetst op hun effectiviteit. In het geval van incidenten worden oorzaakanalyses uitgevoerd en eventueel actieplannen uitgezet om (negatieve) impact te mitigeren of te verminderen. In het geval van calamiteiten wordt onderzoek gedaan naar de invloed van het ziekenhuis, en indien noodzakelijk verbetervoorstellen gedaan.
Er worden meerdere vormen van patiënttevredenheidsonderzoek uitgevoerd, in onderstaande grafieken wordt een aantal kwaliteitsratio's weergegeven. Een belangrijke kwaliteitsindicator is de Net Promotor Score (NPS). De NPS geeft aan hoe waarschijnlijk het is dat de patiënt het ziekenhuis aanbeveelt aan anderen. De NPS heeft een schaal van -100 tot +100 waarbij de norm is dat de NPS boven de 25 ligt. De Hospital Standardized Mortality Ratio (HSMR) zet de werkelijke sterfte in een ziekenhuis af tegen de sterfte die op basis van de patiëntkenmerken werd verwacht. De Onverwacht Lange Opnameduur (OLO) ligt één procent boven het landelijk gemiddelde. Hierbij is er een afwijking binnen aandoeningen ontstaan in de perinatale periode wat vooral komt door een langere opnameduur in de categorie 2–8 dagen: gemiddeld 2,6 dagen ten opzichte van een verwachte 2,0 dagen. Analyse van patiënten met een langere opname toont hierbij geen duidelijke trend. Voor ziekten van hart en vaatstelsel liggen de verwachte en werkelijke opnameduur dicht bij elkaar (4,6 versus 4,7 dagen), waardoor nadere analyse niet nodig is. De heropnameratio’s liggen op of onder het landelijk gemiddelde: locatie Leeuwarden sluit exact aan bij het gemiddelde, Heerenveen scoort iets lager.
Bron HSMR, OLO en heropname ratio: LBZ indicatoren rapportage 2024
6.1.2 Toegankelijkheid in Frisius MC
Bij Frisius MC willen we dat iedereen zich welkom en op zijn gemak voelt. We werken samen met verschillende organisaties die zich inzetten voor inclusieve zorg. Frisius MC vindt het bovendien belangrijk dat het ziekenhuis voor iedereen goed bereikbaar is, zowel wat betreft de toegang tot het gebouw als de voorzieningen binnen.
De toegankelijkheid tot de producten en diensten voor onze patiënten wordt door onze belanghebbenden als één van de belangrijkste onderwerpen benoemd. Onder toegankelijkheid verstaat Frisius MC de negatieve en/of positieve impact op patiënten door het al dan niet beschikbaar zijn van de ziekenhuiszorg en/of door belemmeringen waardoor (specifieke) patiënten geen producten of diensten kunnen afnemen van het ziekenhuis. In het vervolg van dit hoofdstuk worden de belangrijkste uitgangspunten vanuit het beleid, de gehanteerde doelstellingen, de aanwezige actieplannen om aan de doelstellingen te voldoen en de belangrijkste meetpunten toegelicht. Vanuit het bepalen van de impact, risico’s en kansen is de focus gelegd op de toegangstijden en de betaalbaarheid van de zorg en de informatievoorziening aan patiënten.
Beleid toegankelijkheid
Frisius MC heeft zich gecommitteerd aan het Integraal Zorg Akkoord (IZA). Het IZA stelt toegankelijkheid van zorg centraal door te focussen op preventie, passende zorg, regionale samenwerking, en de inzet van technologie. Tegelijkertijd erkent het akkoord de uitdagingen, zoals personeelskrapte en stijgende kosten, en pleit het voor een transitie naar een duurzaam zorgsysteem. Frisius MC onderschrijft de uitgangspunten van het IZA. Hét topklinisch ziekenhuis in Friesland zijn; dat betekent dat alle patiënten uit Friesland en omstreken hier terecht moeten kunnen voor (topklinische) medisch specialistische zorg. De beschreven potentiële impact betreft dan ook in beginsel al deze patiënten. Concentratie van topklinische functies binnen Noord-Nederland kan in de toekomst vanwege superspecialisatie geïndiceerd zijn. Daar staat Frisius MC voor open.
Doelen, actieplannen, meetpunten
Het minimale doel is om te voldoen aan geldende wet- en regelgeving, bijvoorbeeld ten aanzien van wachttijden en –lijsten en afspraken met zorgverzekeraars. Verder zijn er doelen voor het minimaliseren van een opnamestop en sluiting. Op onderdelen waar het kwaliteitssysteem onvoldoende werkt zijn verbeterdoelstellingen overeengekomen, die binnen een afgesproken periode (meestal halfjaar) moeten zijn behaald. De periode voor de verbeterdoelstellingen van de IGJ is een half jaar.
Wachttijden en wachtlijsten
Een van de doelstellingen binnen Frisius MC is om de toegankelijkheid van zorg te verbeteren, wachttijden te verkorten en wachtlijsten te beheersen. Dit is een belangrijk aandachtspunt voor zowel de zorgverleners als de patiënten in Nederland, aangezien lange wachttijden voor behandelingen of zorgverlening de kwaliteit van de zorg kunnen beïnvloeden.
Het integraal capaciteitsmanagement (ICM) is voor Frisius MC het belangrijkste instrument om de impacts, risico’s en kansen te beheersen voor de wachttijden en wachtlijsten. Het bestaande beleid en actieplannen richten zich op het verkorten van wachttijden en het beheersen van wachtlijsten door:
- Het verbeteren van de samenwerking met andere zorgaanbieders, waaronder binnen Zorgpartners Friesland;
- Het stimuleren van preventie en zorginnovatie;
- Het vergroten van de zorgcapaciteit en inzet van personeel;
- Het verbeteren van transparantie over wachttijden voor patiënten;
- Het bevorderen van een betere spreiding en concentratie van zorgvraag over zorginstellingen.
De actuele wachttijden worden per specialisme bijgehouden op onze website.
Betaalbaarheid van de zorg
Een van de strategische thema’s van Frisius MC is passende zorg voor elke patiënt. Dit geeft aan dat bij Frisius MC nadruk wordt gelegd toegankelijk en passend houden van de zorg voor iedereen. Onderdeel hiervan is de betaalbaarheid van de zorg. Het beleid van Frisius MC is gericht op maatregelen die zowel de financiering als de organisatie van de zorg moeten verbeteren om deze voor de toekomst betaalbaar en effectief te houden. De focus ligt op het realiseren en behouden van betaalbare zorg door:
- Zorg die passend is bij de behoefte van de patiënt, en het verminderen van overbehandeling;
- Het bevorderen van zorginnovatie en digitalisering om kosten te besparen;
- Het verbeteren van de samenwerking met andere zorgaanbieders, waaronder binnen Zorgpartners Friesland, om de zorg efficiënter te maken;
- Kostenbeheersing door middel van het optimaliseren van zorguitgaven en het vermijden van onnodige kosten;
- Het handhaven van de toegankelijkheid van zorg door ervoor te zorgen dat de zorg voor iedereen betaalbaar blijft, zonder dat de kwaliteit van zorg in gevaar komt.
Met deze maatregelen wordt vanuit Frisius MC beoogd de zorg in de toekomst betaalbaar en toegankelijk te houden, zowel voor patiënten als voor het zorgsysteem als geheel. Tegelijkertijd erkent Frisius MC dat betaalbaarheid van zorg niet uitsluitend op lokaal of regionaal niveau kan worden gewaarborgd. Frisius MC doet hierin wat binnen de invloedssfeer ligt.
Informatie over producten en diensten
Het uitgangspunt is het versterken van de regie van de patiënt over hun eigen zorgproces. Dit betekent dat patiënten niet alleen recht hebben op informatie, maar ook actief betrokken worden bij beslissingen over hun zorg. Patiënten krijgen op een begrijpelijke en toegankelijke manier alle relevante informatie over hun gezondheid, behandelingen en behandelopties. De transparantie van informatie is een ander belangrijk aspect.
Frisius MC verstrekt duidelijk en tijdig informatie over behandelingen, kosten, wachttijden en andere zorg gerelateerde zaken aan patiënten. Dit draagt bij aan de autonomie van de patiënt, die met deze informatie beter in staat is om keuzes te maken die aansluiten bij zijn of haar behoeften en voorkeuren. Er wordt vanuit Frisius MC nadruk gelegd op de kwaliteit van de communicatie tussen zorgverleners en patiënten. De informatie die patiënten ontvangen, is niet alleen toegankelijk, maar ook begrijpelijk. Dit houdt in dat er aandacht is voor de taal en presentatie van medische informatie, zodat deze begrijpelijk is voor alle verschillende doelgroepen. Frisius MC verleent acute, (hoog)complexe en basiszorg aan een primair verzorgingsgebied van ruim 450.000 inwoners en aan een groeiend aantal patiënten uit secundaire verzorgingsgebieden. Daarom streeft Frisius MC ernaar dat alle (potentiële) patiënten, ongeacht herkomst, achtergrond of zorgvraag, toegang hebben tot begrijpelijke informatie. Patiënten krijgen eenvoudig toegang tot informatie over de zorgaanbieder. Dit kan bijvoorbeeld informatie zijn over de kwaliteit van zorg, wachttijden, behandelmogelijkheden en ervaringen van andere patiënten (zoals scores en reviews op ZorgkaartNederland). De toegankelijkheid van deze informatie helpt patiënten om weloverwogen keuzes te maken tussen verschillende zorgaanbieders.
Toegankelijkheid van de zorg binnen het kwaliteitssysteem van het ziekenhuis
De toegankelijkheid van de zorg is onderdeel van het algemene kwaliteitssysteem van het ziekenhuis. Om aan te tonen of en in welke mate het kwaliteitssysteem effectief werkt, wordt het systeem getoetst en gecertificeerd door Qualicor. Het doel van de Qualicor-certificering is om de kwaliteit van zorg in ziekenhuizen te waarborgen en te verbeteren, door een systematische en transparante evaluatie van de zorgprocessen en de patiëntbeleving. Ziekenhuizen die het Qualicor-certificaat behaald hebben, zo ook Frisius MC, voldoen aan de kwaliteitsnormen die door de NVZ zijn vastgesteld. Het keurmerk is een manier om aan te tonen dat een ziekenhuis werkt aan voortdurende verbetering en zich inzet voor veilige, efficiënte en patiëntgerichte zorg.
De toegankelijkheid van zorg is een belangrijk onderdeel van het kwaliteitssysteem en daarmee van de Qualicor-certificering. Deze wordt specifiek getoetst op de volgende aspecten:
- Bereikbaarheid van zorg: Dit betreft de toegankelijkheid van zorg voor patiënten, zowel fysiek (locatie van het ziekenhuis, bereikbaarheid via openbaar vervoer) als organisatorisch (hoe snel kan een patiënt terecht voor een consult of behandeling).
- Tijdige zorg: Frisius MC moet aantonen dat het zorgaanbod binnen redelijke termijn beschikbaar is voor patiënten, zonder onnodige wachttijden voor diagnose of behandeling. Dit kan ook inhouden dat er systematische processen zijn voor het snel afhandelen van acute zorgbehoeften.
- Toegankelijkheid voor diverse doelgroepen: Frisius MC moet ervoor zorgen dat zorg toegankelijk is voor diverse patiëntengroepen, inclusief mensen met een beperking, ouderen, migranten en andere kwetsbare groepen. Dit betreft bijvoorbeeld de fysieke toegankelijkheid van het ziekenhuis, zoals rolstoeltoegankelijkheid, maar ook de communicatie en het zorgaanbod voor mensen die de Nederlandse taal niet goed beheersen.
- Inclusieve zorg: Frisius MC moet beleid hebben dat gericht is op het verminderen van drempels voor kwetsbare patiënten. Dit kan betrekking hebben op financiële toegankelijkheid, culturele sensitiviteit en het beschikbaar stellen van vertaal- en tolkservices.
- Klacht- en meldsystemen: Frisius MC moet duidelijke en toegankelijke systemen hebben voor patiënten om klachten of zorgen te uiten over de zorg die zij ontvangen, wat helpt om eventuele problemen snel op te lossen en de toegang tot zorg te verbeteren.
Kortom, het kwaliteitssysteem richt zich niet alleen op de kwaliteit van de zorg, maar ook op hoe toegankelijk en patiëntvriendelijk de zorg is, zodat alle patiënten op een eerlijke en gelijke manier kunnen profiteren van de zorg die nodig is. De Qualicor certificering is een belangrijk meetpunt en geldt als de methode om aan te kunnen tonen dat aan geldende normen wordt voldaan.
6.1.3 Privacy
Iedereen heeft recht op privacy. Privacy is een grondrecht om in de privésfeer met rust gelaten te worden. Het is een voorwaarde om vrij te zijn. Privacybescherming gaat er ook over dat mensen regie houden over hun gegevens, dat zij niet continu gevolgd worden, dat hun gegevens veilig zijn en dat zij iets kunnen doen tegen een automatisch genomen besluit over hen. Met ruim 250.000 patiënten en 5.000 medewerkers, verwerkt Frisius MC uiterst gevoelige persoonsgegevens van grote groepen patiënten en medewerkers. Frisius MC hecht veel waarde aan hun privacybescherming én veiligheid van gegevens.
Veilige informatie is essentieel bij alle digitale ontwikkelingen, technologisch innovaties, nieuwe samenwerkingsvormen, duurzame inzet van mensen en middelen, passende zorg, innovatieve ideeën en globalisering, efficiënte omgang met beperkte middelen en om het hoofd te bieden aan bedreigende situaties, zoals oorlogen en criminaliteit.
Frisius MC is zich bewust van het grote belang van privacybescherming en informatiebeveiliging. Het vormt de basis voor goede patiëntenzorg, goed werkgeverschap, verantwoord wetenschappelijke onderzoek en betrouwbare dienstverlening. Het is een voorwaarde voor het realiseren van de strategische thema’s en (daarmee) het waarborgen van duurzame topklinische patiëntenzorg in de regio.
Beleid
In 2025 heeft Frisius MC een integraal managementsysteem voor informatieveiligheid en privacy (IMS) ingericht om de kwaliteit van informatiebeveiliging in een cyclisch proces te monitoren, te evalueren en continu te verbeteren. Er zijn daarbij behorende beleidsstukken opgesteld en benodigde commissies en werkgroepen geïnstalleerd. De raad van bestuur heeft de commissie Informatieveiligheid & Privacy (IV&P) aangesteld om erop toe te zien dat het informatiebeveiligingsbeleid aansluit op de strategische doelstellingen van Frisius MC, door de kwaliteit van bedrijfsvoering te bevorderen en te verbeteren, passend bij de verwachtingen van belanghebbenden en in overeenstemming met wet- en regelgeving.
Doelstellingen, actieplannen en meetpunten
Het handhaven van de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid (met inbegrip van authenticiteit, toerekenbaarheid en controleerbaarheid) van informatie en het waarborgen van de privacy van patiënten en medewerkers is het hoofddoel van het informatiebeveiligingsbeleid.
Als afgeleide van de analyse van risico’s en kansen in het kader van de jaarlijkse beoordeling van informatiebeveiliging en privacybescherming heeft de raad van bestuur voor 2025 onderstaande doelstellingen en acties gedefinieerd:
- Eén NEN 7510 certificaat voor Frisius MC: het harmoniseren van de beide managementsystemen tot een nieuw integraal en gecertificeerd IMS;
- Beheersing van cyberrisico’s: door o.a. het organisatie breed implementeren van wederzijdse effectieve, en additionele, maatregelen;
- Bewustzijn: versterken van cyberbewustzijn onder medewerkers en het herkennen van phishing e-mails;
- Compliance: optimaliseren en aantoonbaarheid van naleving van wet- en regelgeving (waaronder de AVG).
Aan de hand van een plan-do-check-act cyclus (PDCA) worden continu risico’s - waaronder cyberdreiging - beoordeeld, actieplannen opgesteld en uitgevoerd. Risico’s worden gemitigeerd en aan de hand van interne en onafhankelijke externe beoordelingen (audits) verbeteringen in processen doorgevoerd. Frisius MC informeert betrokkenen over de verwerking van hun persoonsgegevens en hun privacyrechten via een privacyverklaring op de website.
Certificering van het managementsysteem
In november 2025 is door de onafhankelijke certificerende instantie vastgesteld dat het integrale managementsysteem van Frisius MC, inclusief het bijbehorende beleid en governance-model, voor de borging van informatiebeveiliging in opzet en bestaan adequaat is en daarmee voldoet aan de eisen die in de norm NEN 7510 worden gesteld. Dit wordt bevestigd met een certificaat.
Het niveau van informatieveiligheid en privacy wordt binnen het managementsysteem voortdurend gemonitord met relevante meetpunten (KPI’s). Deze set wordt voortdurend uitgebreid en verbeterd zodat een betrouwbaar inzicht ontstaat en de voortgang en realisatie van doelstellingen wordt bewaakt.
Hieronder volgt de statusrapportage voor de genoemde doelstellingen, per einde kalenderjaar 2025. De PDCA-cyclus van het IMS wordt echter niet begrenst door een kalenderjaar maar loopt van mei tot en met april, in aansluiting op de integrale managementcyclus van Frisius MC. De verwachting is dat de nog niet gerealiseerde doelstellingen in de eerste vier maanden van 2026 kunnen worden afgerond, waarmee de realisatie van de doelstellingen 2025/2026 op koers ligt.
Frisius MC heeft de volgende resultaten behaald:
- NEN-7510 certificaat Frisius MC : Gerealiseerd
- Beheersing cyberrisico’s : Conform plan
- Bewustwording : Conform plan
- Compliance : Conform plan
6.2 Medewerkers
Als dienstverlener in de gezondheidszorg heeft Frisius MC een maatschappelijke verantwoordelijkheid om zich in te zetten voor sociale duurzaamheid en het welzijn van de mens. Frisius MC biedt een gezonde en veilige werkomgeving. Er wordt veel waarde gehecht aan het welzijn van de medewerkers en welzijn is onderdeel van de strategische pijler aantrekkelijk werkgeverschap. Het jaar 2026 staat in het teken van het verder uitwerken van de speerpunten binnen het brede thema aantrekkelijk werkgeverschap
Impact, risico’s en kansen
Het borgen van de veiligheid en gezondheid van medewerkers is essentieel voor goede patiëntenzorg en een goed functionerend ziekenhuis. Een veilige en gezonde werkomgeving draagt bij aan betere prestaties, hogere tevredenheid en duurzame inzetbaarheid van medewerkers.
Belangrijke risico’s zijn personeelstekorten, werkdrukbeleving en fysieke of mentale gezondheidsproblemen bijvoorbeeld als gevolg van werkdrukbeleving. De combinatie van werkdruk, uitval en personeelstekorten zorgt niet alleen voor persoonlijke impact en operationele uitdagingen, maar leidt ook tot aanzienlijke financiële risico’s. Hoge verzuimcijfers verhogen de kosten voor vervanging en verzuimmanagement, terwijl onderbezetting de zorgcapaciteit en daarmee de inkomsten beperkt.
Aantrekkelijk werkgeverschap biedt kansen voor Frisius MC voor de duurzame inzetbaarheid van medewerkers en voor het werven van nieuwe medewerkers. Onderdeel van aantrekkelijk werkgeverschap is het bieden van baanzekerheid, diversiteit, opleiding en ontwikkeling.
Baanzekerheid in Frisius MC gaat over de zekerheid van medewerkers dat zij hun werk en inkomen kunnen behouden binnen het ziekenhuis. Het betekent dat medewerkers mogen vertrouwen op een bestendig dienstverband en beperkte kans op negatieve gevolgen voor hun werkgelegenheid, zoals ontslag of inkomensdaling, door economische of organisatorische veranderingen in hun vakgebied. Opleiding en ontwikkeling van medewerkers biedt kansen om de kwaliteit van de zorg te verbeteren, maar ook om de negatieve effecten van personeelstekorten te beperken.
Het bevorderen van diversiteit heeft potentieel positieve impact, zoals een verbeterde creativiteit, innovatie en effectiviteit binnen teams. Daarnaast draagt een diverse organisatie bij aan een inclusieve cultuur, wat zowel de aantrekkelijkheid voor nieuwe medewerkers als de maatschappelijke relevantie van een ziekenhuis versterkt. Het ontbreken van diversiteit kan potentieel leiden tot verschillende financiële en operationele risico’s, waaronder een hoger personeelsverloop, minder effectieve besluitvorming, vergrijzing van het personeelsbestand of een slechte aansluiting op patiëntbehoeften.
Strategie
Er wordt veel waarde gehecht aan het welzijn van de medewerkers en welzijn is onderdeel van de strategische pijler aantrekkelijk werkgeverschap. Het is belangrijk om onze medewerkers in alle levensfases bevlogen, inzetbaar en gezond aan het werk te houden. Er is beleid opgesteld over de duurzame inzetbaarheid van medewerkers en er is niet alleen aandacht voor de werving van nieuwe medewerkers, maar ook voor het behoud van onze medewerkers.
Opleiding en ontwikkeling zijn essentieel om voldoende deskundige en wendbare medewerkers te behouden. Leren en werken zijn binnen Frisius MC onlosmakelijk met elkaar verbonden vanuit de overtuiging dat leren noodzakelijk is voor een (nog) betere kwaliteit van het werk, en daarmee van de kwaliteit van de geboden zorg in het Frisius MC. Betere zorg gaat ook hand in hand met wetenschappelijk onderzoek en innovatie.
Uitgelicht 2025
In 2025 markeerde HR bij Frisius MC de start van een strategische omslag van reactieve uitvoering naar proactieve samenwerking met de werkvloer, met de komende jaren een focus op digitalisering van HR-processen, de invoering van een nieuw generiek functiehuis en leiderschapsontwikkeling. Dit sluit aan bij de strategische pijler aantrekkelijk werkgeverschap.
Belangrijke digitaliseringsmijlpaal in 2025 was de implementatie van nieuwe software voor werving en selectie en de bijbehorende Werken bij Frisius MC-website. Dit is een eerste belangrijke stap in de zichtbaarheid en vindbaarheid als (aantrekkelijke) werkgever.
Beleid
Frisius MC erkent dat beleid op de materiële thema’s essentieel is om onze maatschappelijke verantwoordelijkheid structureel in de organisatie te verankeren. Door deze thema’s beleidsmatig te borgen, is Frisius MC in staat risico’s en kansen systematisch monitoren en erop sturen. Frisius MC bevindt zich in een transitiefase waarin het beleid van de nieuwe organisatie verder vormgegeven wordt. Het is de intentie om de beleidsuitgangspunten met betrekking tot de elementen zoals benoemd bij de impacts, risico’s en kansen op termijn verder in de lopende beleidscyclus te integreren. Het doel is om de duurzaamheidsdoelen, die in de volgende paragrafen nader worden toegelicht, aantoonbaar en toetsbaar te borgen.
Voor alle medewerkers in loondienst, niet zijnde artsen en medische specialisten (AMS-regeling), geldt de cao Ziekenhuizen. Deze cao biedt toegang tot onder andere diverse verlofregelingen, arbeidsongeschiktheidsregelingen en een collectieve pensioenvoorziening. Daarnaast sluiten de thema’s mentale gezondheid en een gezonde werkomgeving aan bij de doelstellingen uit de GDDZ 3.0 en de MTZ, waarin sociale bescherming, werk/privé-balans en (persoonlijke) ontwikkeling centraal staan. Deze uitgangspunten vormen een kader voor ons verdere beleid en acties op het gebied van veiligheid en gezondheid in de komende jaren.
Governance
Voor alle onderwerpen gerelateerd aan de medewerkers van Frisius MC die materieel zijn bevonden vanuit de materialiteitsanalyse geldt dezelfde governancestructuur. Het ziekenhuis heeft passende structuren ingericht die erop toezien dat gevolgen voor eigen personeel in kaart worden gebracht, gemonitord en wanneer nodig gemitigeerd worden. De afdeling HR draagt in de meeste gevallen de verantwoordelijkheid voor het opstellen van passend beleid. Daar waar dit afwijkt, wordt dit expliciet vermeld. De Frisius MC Academie is verantwoordelijk voor het beleid op het gebied van opleiding en ontwikkeling.
Belangen en betrokkenheid medewerkers
Om de impact van de materiële topics goed te begrijpen en te managen, is actieve betrokkenheid van medewerkers essentieel. Dit kan onder andere gerealiseerd worden via enquêtes (medewerkertevredenheidsonderzoeken (hierna MTO’s)), employee journeys en samenwerking met adviesraden en de ondernemingsraad (OR). Een hoge mate van betrokkenheid vergroot niet alleen de motivatie en verantwoordelijkheid van medewerkers, maar versterkt ook het vermogen van de organisatie om effectief en toekomstgericht beleid te ontwikkelen, waarbij focussen op duurzaamheid en sociale verantwoordelijkheid in relatie tot het personeelsbestand de kern vormen van toekomstgericht beleid. Het regelmatig evalueren van het strategisch beleid en de impact hiervan op het eigen personeel is onmisbaar: het biedt inzicht in de voortgang, maakt bijsturen mogelijk en bevordert een cultuur van leren en ontwikkelen. Door samenwerking en feedback te integreren, worden transparantie en duurzaamheid versterkt, wat bijdraagt aan een robuuste en toekomstbestendige organisatie.
De plannen, die per sub-thema nader uitgewerkt worden, omvatten ook het aanpakken van hoge werkdrukbeleving en het creëren van een veilige en gezonde werkomgeving. Dit wordt bereikt door beleid te ontwikkelen voor het omgaan met ongewenst gedrag, het implementeren van duidelijke interne en externe klachtenprocedures en het bieden van toegang tot ondersteuning, zoals bedrijfsmaatschappelijk werk, coaches en vertrouwenspersonen. Daarbij worden de processen en kanalen voor het melden van klachten en zorgen expliciet openbaar gemaakt, inclusief hoe deze beschikbaar worden gesteld en hoe opvolging en monitoring plaatsvinden om de effectiviteit te waarborgen. Tevens is er een klokkenluidersregeling van kracht, die medewerkers de mogelijkheid biedt om (vermoedens van) misstanden veilig en vertrouwelijk te melden, waarbij expliciet gewaarborgd wordt dat er geen negatieve consequenties zijn verbonden aan het doen van een melding. Dit beleid ter bescherming tegen represailles wordt actief gecommuniceerd om vertrouwen in deze structuren te versterken.
Frisius MC gaat in de nog vast te stellen HR-beleidscyclus opnemen dat er regelmatig wordt beoordeeld of medewerkers op de hoogte zijn van deze processen en erop vertrouwen als middel om zorgen of behoeften te uiten. Een MTO zoals beide voormalige ziekenhuizen gewend waren, behandelt niet alle materiële onderwerpen. In de komende jaren willen wij analyseren of en op welke manier een MTO (nog) beter geïntegreerd kan worden zodat deze (nog) effectiever ingezet kan worden als onderdeel van de dialoog met medewerkers over onze materiële thema’s.
Aansluiting met sectorale initiatieven en standaarden
In lijn met de GDDZ 3.0 en de CAO Ziekenhuizen worden diverse stimuleringsmaatregelen ingezet om een gezonde en veerkrachtige werkcultuur te bevorderen en te meten door bijvoorbeeld analyses van ziekteverzuim en veiligheidsincidentmeldingen. Het voorkomen en mitigeren van negatieve impact vraagt om een strategische toewijzing van middelen. Transparantie over de inzet van deze middelen, gecombineerd met een balans tussen zakelijke druk en verantwoord personeelsbeheer, is van cruciaal belang. Ook dit aspect zal worden meegenomen in het nog te ontwikkelen beleid op het gebied van een veilige en gezonde werkomgeving.
Personele kengetallen
| 2025 | 2024 | |
| Gemiddeld aantal fte | 3651 | 3632 |
| Totaal aantal medewerkers | 4944 | 4852 |
| Waarvan man % | 18% | 18% |
| Waarvan vrouw % | 82% | 82% |
| Instroom in aantal medewerkers | 549 | 681 |
| Uitstroom in aantal medewerkers | -457 | -633 |
| Totaal aantal stagiairs | 198 | 206 |
| Gemiddeld ziekteverzuim | 5,54% | 5,48% |
6.2.1 Veiligheid en gezondheid
De veiligheid en gezondheid van onze medewerkers is één van de meest materiële thema’s uit de materialiteitsanalyse. Onder veiligheid & gezondheid wordt door Frisius MC op basis van de geïdentificeerde impact de focus gelegd op welzijn van de medewerkers, baanzekerheid en diversiteit van het personeelsbestand. Hieronder worden de belangrijkste uitgangspunten vanuit het beleid, de gehanteerde doelstellingen, de aanwezige actieplannen om aan de doelstellingen te voldoen en de belangrijkste meetpunten toegelicht.
Beleid
Frisius MC bevindt zich in een overgangsfase waarin de basis wordt gelegd voor één gezamenlijke organisatiecultuur, werkwijze en governance. In deze context wordt voor de thema’s veiligheid en gezondheid, baanzekerheid en diversiteit gewerkt aan het formaliseren van een nieuw organisatiebreed beleid met bijbehorende doelstellingen en actieplannen.
Vanuit bestaande initiatieven en standaarden zoals de Green Deal Duurzame Zorg 3.0 en de CAO Ziekenhuizen worden al diverse stimuleringsmaatregelen ingezet om een gezonde en veerkrachtige werkcultuur te bevorderen en te meten, door bijvoorbeeld analyses van ziekteverzuim en veiligheidsincidentmeldingen.
Doelen, actieplannen en meetpunten
Door de recente fusie zijn structuren, processen en verantwoordelijkheden nog in ontwikkeling, waardoor eerst een helder gezamenlijk vertrekpunt nodig is voordat concrete, meetbare doelen kunnen worden vastgelegd. De beleidskaders, regelingen en cultuur van de voormalige ziekenhuizen Tjongerschans en MCL worden zorgvuldig geharmoniseerd met bijpassende doelen passend bij de schaal en diversiteit van de nieuwe organisatie.
Op de belangrijkste thema’s lopen diverse activiteiten, zoals bestaande arbobeleid, RI&E-trajecten, opleidingen, inzetbaarheidsinstrumenten en initiatieven rondom inclusieve werving en duurzame contractering. Deze initiatieven worden geïnventariseerd en geëvalueerd, zodat ze kunnen worden opgeschaald, gebundeld of bijgestuurd naar één integraal kader voor de nieuwe organisatie.
In 2026–2027 wordt een meerjarige visie en set van meetpunten ontwikkeld voor de onderwerpen veiligheid en gezondheid, baanzekerheid en diversiteit, waarmee Frisius MC de komende jaren gericht kan sturen en transparant kan rapporteren. Hiervoor wordt de benodigde data verzameld (bijvoorbeeld over verzuim, contractvormen, personeelsopbouw en incidentmeldingen) en worden medewerkers en medezeggenschap betrokken om behoeften en knelpunten scherp in beeld te krijgen.
Uitgelicht 2025
Frisius MC is het eerste jaar doorgekomen met een stabiele personeelsbalans (positief saldo in-/uitstroom) en verzuimcijfers die lager liggen dan de landelijke ziekenhuis benchmark. Daarnaast is ook een voorzichtige basis gelegd voor de onderwerpen baanzekerheid, veiligheid en gezondheid en diversiteit door het formuleren van de definities.
In 2026 volgt:
- de uitrol van een centraal leiderschapsprogramma;
- de implementatie van een generiek functiehuis voor alle (cao-ziekenhuis) functies;
- de implementatie van een gezamenlijke roosterapplicatie;
- de start van de majeure ingreep van de integratie van alle administratieve HR backoffice processen en de integratie van de arbo-dienstverlening.
Veiligheid en gezondheid
Op beide locaties zijn trainingen rondom agressie en geweld, meldprocedures voor incidenten en duidelijke huisregels voor patiënten en bezoekers. Daarnaast is er op beide locaties ook samenwerking met een arbodienst/bedrijfsarts, inzet van een preventief spreekuur en verzuimbeleid dat zich richt op wat medewerkers nog wél kunnen.
Diversiteit
Per november 2025 is Frisius MC live gegaan met nieuwe software voor werving- en selectie. Deze tool maakt het mogelijk om anoniem te kunnen solliciteren. Anonieme selectie is geen volledige oplossing, maar een nuttig instrument binnen een nog te ontwikkelen bredere diversiteits- en inclusiestrategie. Voor Frisius MC laat deze software zien dat actief stappen worden gezet om gelijke kansen te bevorderen, wat past bij de CSRD-thema’s.
Baanzekerheid
Met de komst van de Frisius MC zijn afspraken gemaakt dat er door de fusie en de bijbehorende integratie geen gedwongen ontslagen vallen en altijd wordt gekeken naar natuurlijk verloop, herplaatsing en (om)scholing.
6.2.2 Opleiden en ontwikkelen
De Frisius MC Academie draagt in belangrijke mate bij aan de STZ-pijlers opleiden, wetenschap en innovatie. Leren en werken zijn binnen Frisius MC onlosmakelijk met elkaar verbonden vanuit de overtuiging dat leren noodzakelijk is voor een (nog) betere kwaliteit van het werk, en daarmee van de kwaliteit van de geboden zorg in het Frisius MC. De Academie helpt dit mogelijk te maken om zo de kwaliteit van zorg binnen Frisius MC te vergroten. Betere zorg gaat ook hand in hand met wetenschappelijk onderzoek en innovatie. De academie ondersteunt onderzoekers bij alle facetten van onderzoek.
Beleid
Frisius MC heeft een strategisch opleidingsplan dat inspeelt op maatschappelijke ontwikkelingen en de strategische doelen van de organisatie. Opleiden, leren en ontwikkelen zijn daarbij essentieel om voldoende deskundige en wendbare medewerkers te behouden. Door krapte op de arbeidsmarkt is het noodzakelijk om zelf professionals op te leiden, vooral in kwetsbare functies. Strategische personeelsplanning helpt om toekomstige personeelsbehoeften tijdig te signaleren. Frisius MC werkt hiervoor samen met regionale partners zoals Zorg voor het Noorden en OOR Noord- en Oost-Nederland.
Persoonlijk leiderschap en eigen regie worden gestimuleerd via samenwerking tussen de afdeling HR en de Academie, onder andere in managementontwikkeling en verpleegkundig leiderschap. Daarnaast wordt ingezet op duurzame inzetbaarheid door structurele ontwikkelgesprekken en aandacht voor professionele groei van alle medewerkers. Het leerklimaat binnen Frisius MC is gebaseerd op openheid, feedback en samenwerking. De werkplek wordt gezien als de belangrijkste leeromgeving, waar theorie en praktijk samenkomen en collega’s fungeren als rolmodel en sparringpartner. Het opleiden van nieuwe professionals draagt bij aan reflectie en kwaliteitsverbetering. Door voortdurende veranderingen in de zorg is een cultuur van continu leren en verbeteren noodzakelijk. Medewerkers worden gestimuleerd om kritisch naar hun eigen handelen te kijken en zich blijvend te ontwikkelen. Een leven lang leren is daarmee een kernwaarde, gericht op het leveren van hoogwaardige, toekomstbestendige zorg.
Opleiden, leren en ontwikkelen staan centraal in het opleidingsplan en zijn samen met wetenschap en innovatie de belangrijkste speerpunten voor de academie.
Het eerste fusie jaar heeft in het teken gestaan van inventariseren, harmoniseren en uniformeren van processen, procedures en beleid. Dat heeft geleid tot o.a. een uniform toetsbeleid, een uniform kwaliteitspaspoort én een uniform LeerManagementSysteem, met de nieuwe naam Gemma. Daarnaast is er nu een geharmoniseerd beleid omtrent studieboeken, is de overstap naar Dynamed gemaakt en is er nu een adviesorgaan, COF, voor de lokale uitvoerbaarheid van wetenschappelijk onderzoek. Zomaar een greep uit de resultaten van 2025.
Doelen, actieplannen en meetpunten
Binnen het thema opleiden & ontwikkelen heeft Frisius MC twee hoofddoelstellingen geformuleerd. Ten eerste stelt het ziekenhuis zich ten doel voldoende gekwalificeerd personeel te hebben met een noodzakelijke beroeps- of vervolgopleiding. Als tweede zijn medewerkers van Frisius MC goed toegerust om hun functie binnen Frisius MC uit te kunnen oefenen.
De belangrijkste actieplannen die uitgevoerd worden zijn het strategisch opleidingsplan en de strategische personeelsplanning. Daarnaast bevindt de academie zich transitiefase na de fusie waarbij een transitieplan tot uitvoer wordt gebracht om het beleid, doelstellingen en actieplannen verder vorm te geven voor Frisius MC. De voornaamste thema’s van de academie binnen deze plannen zijn:
- Leren & ontwikkelen
- Kennis- en informatiecentrum
- Wetenschap
- Digitaal leren
- Innovatie
Leren & Ontwikkelen
De strategische personeelsplanning is het belangrijkste actieplan voor het thema leren & ontwikkelen. In de strategische personeelsplanning wordt gekeken naar benodigde aantallen medewerkers in opleiding. Het uiteindelijke doel voor Frisius MC is om structureel voldoende gekwalificeerd personeel te hebben op de belangrijke strategische functies. Zelf opleiden is gezien de arbeidsmarkt vaak de enige optie. De belangrijkste opleidingen voor Frisius MC zijn:
- CZO-erkende specialistische vervolgopleidingen
- Opleiding tot basisarts
- Medische vervolgopleidingen
- Beroepsopleidingen
CZO-erkende specialistische vervolgopleidingen
Verpleegkundigen vormen een grote en belangrijke groep medewerkers binnen Frisius MC. CZO-erkende specialistische vervolgopleidingen zijn landelijk erkende opleidingen in de zorg (zoals voor gespecialiseerd verpleegkundige of medisch ondersteunende beroepen), gevolgd bij erkende instellingen, die voldoen aan strenge kwaliteitseisen van het College Zorgopleidingen (CZO).
Een belangrijk meetpunt voor Frisius MC om zicht te hebben op de toekomstige verpleegkundige formatie is de instroom op CZO erkende opleidingen en het aantal behaalde diploma’s.
CZO erkende opleidingen (exclusief BAZ)
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| Status opleiding | Aantal medewerkers |
|---|---|
| Instroom | 122 |
| Diploma | 100 |
In bovenstaande tabel is het aantal medewerkers opgenomen dat een CZO-erkende vervolgopleiding is gestart of heeft behaald in 2025 in Frisius MC. Dit is de eerste Frisius MC-rapportage over beide locaties, een trend is dus nog niet te geven. Door de toevoeging van een aantal extra CZO-opleidingen, zoals IC practitioner is het aantal professionals in opleiding toegenomen.
Dit jaar is Frisius MC als eerste ziekenhuis in Nederland door het CZO gevisiteerd voor de instellingsaccrediatie. Het rapport laat nog op zich wachten, maar de erkenning in 2026 wordt met vertrouwen tegemoet gezien. Tenslotte is in 2025 gestart met een Centrale Zorg Opleidings Commissie (CZOC) met als doel om de kwaliteit van Frisius MC op het gebied van CZO praktijkleren te bewaken en te verbeteren.
Opleiden tot basisarts
De opleiding tot basisarts is de universitaire studie Geneeskunde. In de laatste drie jaar van de opleiding volgen de studenten een klinische stages, de coschappen. Na afronding van de master ontvangt iemand de titel arts (basisarts). Pas daarna kan men solliciteren bijvoorbeeld voor een vervolgopleiding tot medisch specialist. Frisius MC regelt alle coschappen voor heel Friesland.
Er wordt bij de coschappen onderscheid gemaakt tussen M2 stages (verplichte coschappen), en M3 stages (keuzecoschappen, wetenschappelijke stage). Belangrijk meetpunt voor Frisius MC is de instroom van het aantal stagiairs vanuit de opleiding tot basisarts. Afgestudeerde basisartsen zorgen namelijk voor de invulling van de ANIOS en AIOS plekken. Er is een toename M3 coassistenten zichtbaar in 2025 ten opzichte van eerdere jaren.
Aantallen co-assistenten
| Soort stage | 2025 |
|---|---|
| M2 | 104 |
| M3 | 86 |
| Overige stages* | 37 |
* onder meer tandheelkunde, farmacie, medische psychologie, technische geneeskunde
Overige medische stages
| Soort stage | 2025 |
|---|---|
| Physician assistants | 57 |
| Verpleegkundig specialisten | 0 |
| Externe stages overig | 0 |
Uitgelicht 2025
In 2025 is een aantal mooie stappen gezet op gebied van kwaliteitsbewaking voor de M2 coschappen. De kwaliteitsevaluaties coschappen en onderwijs zijn verbeterd met een eigen evaluatiedocument in Exploratio. Er is gewerkt aan een veiliger leerklimaat door leerklimaatgesprekken tussen coassistenten en artsen in te voeren om afstemming tussen coassistenten en hun supervisors te verbeteren. Er zijn workshops gehouden met betrekking tot feedback vragen (“komt een vraag bij de dokter”) en ongewenst gedrag (Dialogue trainer).
Medische vervolgopleiding
Medische vervolgopleidingen zijn trajecten waarin basisartsen verder worden opgeleid bijvoorbeeld tot medisch specialist. De medische (specialistische) opleidingen combineren praktijkervaring met theoretische scholing en zijn essentieel voor het opleiden van de volgende generatie medisch specialisten en vormen een belangrijk onderdeel van het STZ-profiel van Frisius MC. Het ziekenhuis leidt medisch specialisten op en wordt daarbij ondersteund door een actieve Centrale Opleidingscommissie die de kwaliteit bewaakt. Medisch opleiden blijft een strategische prioriteit, het opleidingsgericht inzetten van ANIOS (arts niet in opleiding tot specialist) draagt bij aan het vervullen van opleidingsplaatsen. Door als ANIOS ervaring op te doen in een of meer specialismen vergroot de band met het ziekenhuis en de kans om als AIOS (arts in opleiding tot specialist) te worden aangenomen.
Aantal A(N)IOS in dienst van Frisius MC
| 2025 | |
|---|---|
| AIOS | 103 |
| ANIOS | 81 |
In 2025 zijn 22 AIOS met de opleiding gestart bij Frisius MC. 18 AIOS hebben de opleiding officieel afgerond en zijn nu geregistreerd medisch specialist. Er is meer interesse voor het ANIOS-trainee (artsen niet in opleiding tot specialist) traject in 2025, het totaal aantal trajecten in 2025 is 14. Er is een stijging in het aantal aanstellingen t.o.v. 2024 (73).
Opleidingsprofielen AIOS
In 2025 zijn vier AIOS gestart met een opleidingsprofiel. Een opleidingsprofiel houdt in dat gedurende de opleiding speciale aandacht en extra opleidingsactiviteiten worden ingezet op een algemeen onderwerp binnen de ziekenhuiszorg. Twee van hen kozen voor het profiel Opleiden & Onderwijs, terwijl twee AIOS begonnen met het nieuw ontwikkelde profiel Leefstijl. Daarnaast hebben drie AIOS dit jaar hun opleidingsprofiel succesvol afgerond, elk binnen een ander domein: Management & Bestuur, Opleiden & Onderwijs en Duurzaamheid.
De inspanningen die AIOS leveren die bijdragen aan ziekenhuisbrede projecten, versterken niet alleen de professionele groei van de AIOS, maar geven ook een belangrijke impuls aan samenwerking en vernieuwing binnen onze organisatie.
Kwaliteitscyclus Medische Vervolgopleidingen Frisius MC
Een belangrijke actie is het uitvoeren van de kwaliteitscyclus medische vervolgopleidingen. De Centrale Opleidingscommissie (COC) vervult een toezichthoudende en monitorende rol bij het waarborgen van de kwaliteit van de medische vervolgopleidingen binnen Frisius MC. Deze opleidingen worden verzorgd in Frisius MC en in samenwerking met regionale ziekenhuizen.
Voor een structurele kwaliteitsbewaking is een kwaliteitscyclus ingericht waarin de COC nauw samenwerkt met de Frisius MC Academie. Binnen deze cyclus worden diverse activiteiten uitgevoerd, zoals het voorbereiden en begeleiden van opleidingsvisitaties en evaluatiebezoeken, het uitzetten van opleidingsklimaatmetingen en het organiseren van jaargesprekken.
Beroepsopleidingen
Naast medische en verpleegkundige opleidingen wordt de praktijkopleiding voor veel beroepen en vervolgopleidingen in Frisius MC vormgegeven. Denk bijvoorbeeld aan polimedewerkers, opleidingen in de techniek & ICT, voor het facilitair bedrijf, medisch beeldvormende technieken en farmacie. Voor deze opleidingen wordt voor kortere of langere periodes stage gelopen in Frisius MC. Het stagebureau coördineert alle stageactiviteiten voor de beroepsopleidingen, zowel voor zorg als voor ondersteunende beroepen.
In 2025 stond de start van de harmonisatie van het stagebeleid over twee locaties centraal. In dit kader is één gezamenlijk stagebureau opgericht. Ook is in samenwerking met betrokkenen een start gemaakt met de harmonisatie van alle stageprocessen voor beide locaties. De invoering van een eenduidige administratie met behulp van Stagemonitor is daarbij een hulpmiddel.
Nieuwe initiatieven die we zien is dat groepen studenten van verschillende scholen binnen Frisius MC aan onderwerpen werken die aangegeven zijn vanuit onze werkvloer. In het voorjaar was er een ketenstage van twee afdelingen in Frisius MC en twee afdelingen binnen revalidatie Noorderbreedte; vier studenten van de Hanze, HBO-V liepen zowel in Frisius MC stage als in Noorderbreedte en werkten aan ketengerichte opdrachten.
Kennis- en Informatiecentrum
Het Kennis- en Informatiecentrum (KIC) zorgt ervoor dat medische en verpleegkundige (wetenschappelijke) informatie toegankelijk is. KIC biedt onder andere toegang tot databases en (e-)boeken en biedt hulp bij literatuuronderzoek en PICO-CATs aan medewerkers. Het KIC draagt op deze wijze bij aan het goed toegerust te zijn van medewerkers om hun functie binnen Frisius MC uit te kunnen oefenen.
Uitgelicht 2025
In 2025 publiceerden Frisius MC medewerkers 291 wetenschappelijke artikelen en speelde het Kennis- en Informatiecentrum (KIC) een centrale rol in kennisvoorziening, met 1.603 uitgeleende studieboeken, bijna 5.000 gebruikte e-boeken en meer dan 22.000 geraadpleegde digitale artikelen. Het KIC verwerkte 211 verzoeken voor literatuuronderzoek, voornamelijk voor Evidence Based Practice, en ondersteunde zes nieuwe systematic reviews. Daarnaast rondde het KIC twee grote projecten af: de overgang van UpToDate naar DynaMed en de invoering van een geharmoniseerd studieboekenbeleid. Tot slot breidde het KIC zijn dienstverlening uit door nauwer samen te werken met diverse opleidingen en door zijn activiteiten te introduceren op locatie Heerenveen.
Wetenschap
Frisius MC doet als STZ-ziekenhuis veel aan toegepast wetenschappelijk onderzoek. Dat betekent dat er niet zozeer wordt gezocht naar nieuwe behandelmethoden, maar dat vooral wordt gekeken of bestaande behandelingen ook echt doen wat ze beloven bij de verschillende patiëntgroepen. Onderzoeken zijn gericht op het verbeteren van de zorg. Onderzoek waarbij proefpersonen worden ingezet vallen onder de WMO (Wet medisch wetenschappelijk onderzoek met mensen). Daarvoor gelden strenge regels.
De COF is het adviesorgaan van de raad van bestuur als het gaat om lokale uitvoerbaarheid van wetenschappelijk onderzoek in Frisius MC. Na ontvangst van een positief advies van de COF, geeft de decaan van de Frisius MC Academie goedkeuring namens de raad van bestuur. In onderstaande figuur is af te lezen hoeveel onderzoeken er in 2025 zijn goedgekeurd. Het aantal goedgekeurde onderzoeken is een belangrijk meetpunt voor Frisius MC omdat onderzoek een van de pijlers is van het STZ profiel van onze organisatie. Het aantal promoties laat zien dat we als ziekenhuis medisch wetenschappelijk onderzoek stimuleren en faciliteren. GCP-trainingen (Good Clinical Practice) zijn verplichte opleidingen voor iedereen die betrokken is bij medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen, zoals artsen, onderzoekers en verpleegkundigen. Het vormt een kwaliteitsindicator van zorgvuldig onderzoek.
Aantal behandelde en goedgekeurde onderzoeken
In 2025 zijn in totaal 141 wetenschappelijke onderzoeken goedgekeurd (zie onderstaande cijfers/grafiek). Daarnaast zijn er nog 15 niet-WMO-plichtige studies en 32 WMO-plichtige studies in behandeling. Voor de laatste categorie is er voor 11 studies een Onderzoeksverklaring en voor 17 studies een VGO afgegeven en is het wachten op een oordeel van een Medisch Ethische Toetsingscommissie (METC) voordat definitieve goedkeuring kan worden afgegeven.
Goedgekeurde onderzoeken - wetenschap
| Totaal 2025 | |
|---|---|
| WMO | 43 |
| NWMO | 98 |
| Totaal 2025 | |
|---|---|
| Promoties | 5 |
GCP Training en/of examen - wetenschap
| Totaal 2025 | |
|---|---|
| GCP Training gevolgd | 11 |
| GCP registratie / GCP herregistratie | 40 |
Uitgelicht 2025
Onderzoekers mogen WMO-plichtig onderzoek pas in Frisius MC uitvoeren wanneer zij naast de toestemming van de raad van bestuur ook een positief oordeel hebben gekregen van een erkende Medisch Ethische Toetsingscommissie (METC). De Regionale Toetsingscommissie Patiëntgebonden Onderzoek (RTPO), de toetsingscommissie vanuit het Frisius MC, heeft in 2025 haar werkzaamheden beëindigd en per 1 mei 2025 zijn alle lopende onderzoek dossiers van de RTPO overgedragen naar METC UMCG. De erkenning als METC is per december 2025 officieel ingetrokken.
Projecten
In 2025 werkte het Wetenschapsbureau aan diverse projecten, waaronder de harmonisatie van de toestemmingsprocedures voor wetenschappelijk onderzoek, waardoor aanvragen op beide Frisius MC locaties voortaan uniform worden beoordeeld door de nieuwbenoemde Commissie mensgebonden Onderzoek Frisius MC (COF). Daarnaast werd de structuur voor promovendi versterkt met de oprichting van het PhD Forum waarin alle promovendi zijn vertegenwoordigd. Er heeft sinds 2025 één vaste vertegenwoordiger van de promovendi zitting in de Wetenschapscommissie. Het gebruik van RedCap bleef groeien, met 94 onderzoekers die 98 projecten beheren in verschillende fasen van dataverzameling. Tot slot organiseerde het Wetenschapsbureau op 13 november 2025 het jaarlijkse Wetenschapssymposium, waar 37 ingediende abstracts leidden tot een programma met orale presentaties, power talks en posterpresentaties.
Wetenschapsfonds
Het wetenschapsfonds stimuleert het uitvoeren van (medisch) wetenschappelijk onderzoek in het Frisius MC en maakt het mogelijk voor onderzoekers om bijvoorbeeld tijd of (financiële) middelen aan een onderzoek te besteden.
In 2025 hebben vier onderzoekers een bijdrage uit het Wetenschapsfonds ontvangen, met een totaalbedrag van €185.218. Dit betrof onderzoek op het gebied van Gynaecologie, verpleegkundig onderzoek, KNO en Ziekenhuisfarmacie.
Promoties
In 2025 zijn vijf medewerkers van Frisius MC gepromoveerd, allen bij de Rijksuniversiteit Groningen:
- Dr. Mark Siderius, Reumatologie, Exploring the effects of biological DMARDs on bone metabolism and outcome in axial spondyloarthritis, 5 maart 2025.
- Dr. Rolof Gijtenbeek, Longgeneeskunde, Survival and quality of life in the treatment of patients with non-small cell lung cancer, 7 april 2025
- Dr. Bart-Jan van Dooren, Orthopedie, Shifting horizons in total hip arthroplasty: Trending practices and surgical approaches in the Netherlands, 23 mei 2025
- Dr. Lindsy van der Laan, Bariatrie, Beyond the Scale: Assessing Outcomes of Metabolic Bariatric Surgery, 10 november 2025
- Dr. Jenneke Kalkdijk-Dijkstra, Fysiotherapie, Anorectal functional disorders: The bridge between pelvic floor rehabilitation and surgical treatment, 19 november 2025.
Verpleegkundig onderzoek
Frisius MC heeft als beleid dat verpleegkundig onderzoek wordt gestimuleerd. Dit komt onder meer tot uiting in het Lectoraat Verpleegkundig Leiderschap & Onderzoek voor Goede Zorg van NHL Stenden, opgericht in samenwerking met toenmalig Medisch Centrum Leeuwarden, nu Frisius MC. Dit heeft onder meer geleid tot de Wegwijzer Verpleegkundig Leiderschap, een toolbox voor verpleegkundigen gebaseerd op de opbrengsten van 8 jaar lectoraat.
In september zijn opnieuw twaalf onderzoekstudenten gestart met uiteenlopende onderzoeksonderwerpen. Daarnaast organiseert de academie de Verpleegkundige Kennismarkt, waar onderzoeksresultaten worden gepresenteerd, in samenwerking met de praktijkopleiders van locatie Heerenveen. Er zijn resultaten te delen over de onderzoeken Verpleegkundig Leiderschap en Interprofessioneel Samenwerken.
Digitaal leren
Het is voor de medewerkers van Frisius MC van belang om goed toegerust te zijn om hun functie binnen Frisius MC uit te kunnen oefenen. Daarom stelt de academie een digitale leeromgeving Gemma beschikbaar. Gemma is dé centrale plek waar medewerkers kunnen leren, groeien en werken aan hun vakmanschap.
Innovatie
Innovatie speelt een essentiële rol bij de verdere ontwikkeling van de Onderscheidende Gebieden om de zorg voor onze patiënten te verbeteren.
Uitgelicht 2025
In 2025 stond de voorbereiding van leeromgeving Gemma (live 5 januari 2026) centraal, inclusief een nieuw toetsbeleid. Met de invoering van Gemma vervallen de leermanagementsystemen van Heerenveen (Tjongeracademie) en Leeuwarden (MILO) en is een grote stap gemaakt in de harmonisatie van het leren over beide locaties. Binnen Gemma kunnen medewerkers hun bekwaamheid aantonen en een enorme bron aan kennis en informatie vinden om te raadplegen. Het Frisiusbrede toetsbeleid stimuleert de eigen verantwoordelijkheid van de medewerkers en kent bijvoorbeeld de mogelijkheid om de eigen bekwaamheid te verklaren zonder uitgebreide toetsing.
In 2025 werd opnieuw een reeks inspirerende pitchbijeenkomsten georganiseerd, variërend van de Dialogue Trainer, sociale robots tot functionele zorginnovaties zoals VR‑toepassingen en 3D‑technologie. De onderscheidende gebieden presenteerden hun voortgang, waaronder projecten rond mantelzorg, vaccinaties, robotchirurgie en echogeleid infuusprikken, terwijl ook plannen voor 2026 werden gedeeld zoals gezamenlijke projecten over doelmatige diagnostiek minder contaminatie bij afname van bloedkweken. Daarnaast groeide het succes van de Innovatie Workshops, ontwikkeld met NHL Stenden, met sessies over inclusief en toegankelijk innoveren, VR in de zorg en implementatie en adaptatie van innovaties, die in 2026 worden voortgezet. Het jaar werd versterkt door een bezoek van het STZ‑bestuur, waarbij het belang van de verbinding tussen wetenschap, innovatie en subsidies werd benadrukt en een hands‑on workshop digitale opleidingsvormen plaatsvond, afgesloten met de uitreiking van TEC‑bordjes voor de 14 Topklinische Expertise Centra.
In 2025 kwamen verschillende vernieuwende initiatieven tot bloei, van de Buzzy Bee die prikpijn bij volwassen patiënten vermindert tot de Innovatiekoffer met praktische zorgvindingen die ziekenhuizen met elkaar delen. Ook kreeg de Dialogue Trainer, een digitale leeromgeving voor het oefenen van gesprekken over grensoverschrijdend gedrag, steun vanuit het innovatiefonds en wordt deze samen met NHL Stenden verder ontwikkeld. Daarnaast werd op de verloskamers een nieuwe Concord‑tafel in gebruik genomen, waardoor baby’s direct na de geboorte dichter bij hun moeder kunnen blijven en ouders een intiemer eerste moment ervaren.
In 2025 werd de samenwerking tussen Frisius MC en regionale mbo- en hbo-opleidingen verder versterkt, met projecten variërend van onderzoek naar digitale geletterdheid, duurzame zorg en stressreductie bij kinderen tot communicatie rondom prematuren. Tijdens de Week van de Regio werkten 200 studenten van diverse onderwijsinstellingen aan ideeën voor gezondere en toekomstbestendige zorg, afgesloten met een grote expositie. Daarnaast ontwierpen studenten van Firda een opbaarwiegje voor stilgeboren baby’s, en werd het fundament gelegd voor het FrisiusLab: een nieuw innovatie-ecosysteem waarin onderwijs, onderzoek en zorgprofessionals vanaf 2026 intensief gaan samenwerken aan zorgtransitie en regionale vraagstukken.